ფინეთის პრეზიდენტი აცხადებს, რომ ევროკავშირი 40 სახელმწიფომდე უნდა გაფართოვდეს – კანადის ჩათვლით
ფინეთის პრეზიდენტმა ალექსანდრ სტუბმა გამოთქვა თავისი ხედვა გაცილებით დიდი ევროკავშირის შესახებ და განაცხადა, რომ 27-ქვეყნიანმა ბლოკმა „ფართო აზროვნება“ უნდა გამოიჩინოს და ისარგებლოს მომენტით, რათა გლობალურ ასპარეზზე ძალაუფლება წარმოაჩინოს.
CNBC-ის ცნობით, ოთხშაბათს, ფინეთის დედაქალაქში ენერგეტიკის კონფერენციაზე გამოსვლისას, სტაბმა განაცხადა, რომ ევროკავშირი უნდა ისწრაფვოდეს წევრობის 40 სახელმწიფომდე გაზრდისკენ და პოტენციურ კანდიდატებად დიდი ბრიტანეთი, კანადა, თურქეთი, ნორვეგია და ისლანდია დაასახელა.
მან ამის შესახებ მას შემდეგ ისაუბრა, რაც ტრამპის ადმინისტრაციის ქმედებებმა, რუსეთსა და უკრაინას შორის ომთან ერთად, ზოგიერთ ქვეყანას ევროკავშირში წევრობის უპირატესობების გადახედვისკენ უბიძგა.
სტაბმა ევროპის ელექტროენერგეტიკული სამიტისადმი მიძღვნილ შეხვედრაზე განაცხადა, რომ ევროკავშირის გაფართოების „შესაძლებლობების ფანჯარა“ „საკმაოდ მოკლეა, რადგან როდესაც უკრაინაში ომი დასრულდება და შესაძლოა, როდესაც აშშ-ის ადმინისტრაცია შეიცვლება, არ ვიცი, მაშინ ხალხი ფეხს გაზის პედალს მოხსნის და ისევ არასაჭირო საკითხებზე დაიწყებს ჩივილს“.
სტაბმა დასძინა, რომ „ევროპის სტრატეგიული ავტონომია ან ევროპული გეოპოლიტიკური ძალა“ „ხშირად ზომასა და მასშტაბზეა დაფუძნებული“. „მე ვფიქრობ, რომ ოდესმე გატარებული საუკეთესო ევროპული პოლიტიკა ევროპის გაფართოება იყო“.
„ამ მომენტში, ჩვენ ფართოდ უნდა ვიფიქროთ და გეოგრაფიულად, უნდა გავზარდოთ ან სულ მცირე შევქმნათ წევრობის ისეთი ფორმები, რომლებიც საკმარისად მოქნილი იქნება იმისათვის, რომ ჯამში 40 ევროპული სახელმწიფო – ან თუნდაც არაევროპული – მოიცვას“, – თქვა სტაბმა.
ევროკომისიამ, ევროკავშირის აღმასრულებელმა შტომ, CNBC-ის კომენტარის მოთხოვნას დაუყოვნებლივ არ უპასუხა.
ევროკავშირი ბოლო წლებში ყველაზე მასშტაბური გაფართოების მოლოდინს ქმნის. ცხრა კანდიდატი ქვეყანა მომდევნო წლებში გეგმავს ბლოკში გაწევრიანებას.
დასავლეთ ბალკანეთიდან მონტენეგრო და ალბანეთი ლიდერებად ითვლებიან, ხოლო უკრაინა და მოლდოვა წევრობის შესახებ ოფიციალური მოლაპარაკებების დაწყებას უახლოვდებიან.
ფინეთის პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ ევროკავშირმა თავის დასავლეთ ფლანგს უნდა მიაქციოს ყურადღება და გაერთიანებული სამეფო, რომელმაც ბლოკი 2020 წელს დატოვა, თავის რიგებში დააბრუნოს, ან სულ მცირე „რაც შეიძლება ახლოს“ მოიყვანოს.
სტაბის თქმით, კანადა კიდევ ერთ ვარიანტად უნდა განიხილებოდეს. „განა კარგი არ იქნებოდა, კანადა ევროკავშირის 28-ე სახელმწიფო ყოფილიყო და არა შეერთებული შტატების 51-ე შტატი?“
აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა კანადის ანექსიის ამბიციები კიდევ ერთხელ გამოხატა. კვირის დასაწყისში Truth Social-ის პოსტში ტრამპმა დაწერა „51-ე შტატი!“, როდესაც Bloomberg-ის ახალი ამბების სტატია გაავრცელა კანადის 2020 წლის შემდეგ პირველად ტექნიკურ რეცესიაში შესვლის შესახებ.
„თურქეთზე არავინ საუბრობს“
სტაბმა კონფერენციაზე განაცხადა, რომ უკრაინის, მოლდოვასა და საქართველოს განხილვის შემდეგ, „სერიოზულად უნდა ვიფიქროთ თურქეთზე“.
„თურქეთზე აღარავინ საუბრობს და ჩვენ უნდა გავხსნათ ჩვენი გონება, რათა გავიგოთ, რომ უსაფრთხოების თვალსაზრისით, თურქეთი მაქსიმალურად ახლოს უნდა იყოს“, – თქვა სტაბმა.
„შემდეგ სამხრეთით ან სამხრეთ-აღმოსავლეთით მივდივართ, დასავლეთ ბალკანეთს ვუყურებთ, ეს ევროპაში ყველაზე ცხელი წერტილია… ეს ძალიან მნიშვნელოვანია. რას ვაკეთებთ სერბეთთან, კოსოვოსთან, ალბანეთთან, მონტენეგროსთან, ჩრდილოეთ მაკედონიასთან? რას ვაკეთებთ ბოსნია და ჰერცეგოვინასთან?“ დასძინა მან.
„და ბოლოს, ის ქვეყნები, რომლებიც ჩემს გულთან ყველაზე ახლოს არიან, თუ ჩრდილოეთით გავიხედავთ, არის ისლანდია, სადაც რეფერენდუმი ტარდება და შემდეგ ნორვეგია“, – თქვა სტაბმა.
„თუ გვსურს, მსოფლიოში ძალაუფლება განვიმტკიცოთ, მასშტაბურად უნდა ვიფიქროთ. თუმცა, არ ვიცი, ვინ, როდის, სად და როგორ აპირებს ამის გაკეთებას“, – თქვა სტაბმა.
ისლანდიის პარლამენტმა ცოტა ხნის წინ მხარი დაუჭირა 29 აგვისტოს ევროკავშირში გაწევრიანების შესახებ მოლაპარაკებების დაწყების შესახებ რეფერენდუმის ჩატარებას.
პატარა სკანდინავიურმა ქვეყანამ ევროკავშირში გაწევრიანების განაცხადი 2009 წელს, გლობალური ფინანსური კრიზისის შემდეგ შეიტანა, თუმცა ოთხი წლის შემდეგ წევრობის შესახებ მოლაპარაკებები შეაჩერა.
ისლანდიის ყოფილმა პრემიერ-მინისტრმა, კატრინ იაკობსდოტირმა, CNBC-სთან ინტერვიუში განაცხადა, რომ ევროკავშირში გაწევრიანების არგუმენტს ვერ ხედავს და დასძინა, რომ ქვეყანა უკვე ინარჩუნებს მჭიდრო ეკონომიკურ თანამშრომლობას ბლოკთან და მისი მოქალაქეები მაღალი ცხოვრების დონით სარგებლობენ.
„თუ ხალხის უმრავლესობას სურს განაცხადის შეტანა, ძალიან მნიშვნელოვანია ამ უმრავლესობის მოსმენა, მაგრამ მე ჩემი პოზიცია არ შემიცვლია“, – განუცხადა იაკობსდოტირმა CNBC-ს აპრილის შუა რიცხვებში.
როგორც ამბობენ, ნორვეგია ბრიუსელთან ურთიერთობას გადახედავს, რადგან აშშ-სა და ჩინეთს შორის ძალაუფლებისთვის ბრძოლა მიმდინარეობს. ოსლომ ორჯერ უარყო ევროკავშირში გაწევრიანება.