შეერთებულმა შტატებმა კუბის ყოფილ ლიდერს, თითქმის 95 წლის რაულ კასტროს 1996 წელს ორი თვითმფრინავის ჩამოგდების საქმეზე ბრალი წაუყენა
ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა კუბის ყოფილ ლიდერს, რაულ კასტროს, ბრალი წაუყენა შეთქმულებაში აშშ-ის მოქალაქეების მკვლელობის მიზნით და სხვა დანაშაულებში, რაც 1996 წელს კუბასა და ფლორიდას შორის საჰაერო სივრცეში ორი თვითმფრინავის ჩამოგდებას უკავშირდება.
20 მაისს გამოაშკარავებული სისხლის სამართლის საქმის მიხედვით, კასტროს და კიდევ ხუთ პირს კუბურ-ამერიკული დაჯგუფება „Brothers to the Rescue“-ს კუთვნილი თვითმფრინავის ჩამოგდებასა და ოთხი ადამიანის, მათ შორის სამი ამერიკელის, მკვლელობაში ედებათ ბრალი.
კასტრო, რომელიც ამჟამად 94 წლისაა, მე-20 საუკუნის 90-იან წლებში, როდესაც კუბას მისი ძმა ფიდელი მართავდა, ქვეყნის შეიარაღებული ძალების მეთაური იყო და ავიაკატასტროფის გამო საერთაშორისო დაგმობა დაიმსახურა.
როგორც BBC იტყობინება, აშშ-ის მიერ კუბის კომუნისტურ მმართველობაზე მზარდი ზეწოლის განხორციელების ფონზე, პრეზიდენტმა მიგელ დიას-კანელმა ბრალდებებს უწოდა „პოლიტიკური მანევრი, რომელიც ყოველგვარ სამართლებრივ საფუძველს მოკლებულია“.
მაიამიში, თავისუფლების კოშკში სიტყვით გამოსვლისას, გენერალური პროკურორის მოვალეობის შემსრულებელმა ტოდ ბლანშმა განაცხადა, რომ აშშ კასტროს ასევე წაუყენებს ბრალდებას თვითმფრინავის განადგურებაში და ოთხი პირის – არმანდო ალეხანდრე უმცროსის, კარლოს ალბერტო კოსტას, მარიო მანუელ დე ლა პენიას და პაბლო მორალესის მკვლელობაში.
„შეერთებული შტატები და პრეზიდენტი ტრამპი არ ივიწყებენ და არ დაივიწყებენ თავიანთ მოქალაქეებს“, – თქვა ბლანშმა.
ბრალდებები აშშ-ის სასამართლოში უნდა განიხილონ. ზოგიერთი მათგანი შესაძლოა მაქსიმალურ სასჯელს – სიკვდილით დასჯას ან სამუდამო პატიმრობას ითვალისწინებს.
აშშ-ის იუსტიციის დეპარტამენტის ახალი ბრალდებები კუბის კომუნისტური ხელმძღვანელობის ერთ-ერთ მთავარ ფიგურას ეხება იმ დროს, როდესაც ერთპარტიული მმართველობის ქვეყანა აშშ-ის მხრიდან ინტენსიურ ზეწოლას განიცდის მნიშვნელოვანი პოლიტიკური და ეკონომიკური რეფორმების გატარების მიზნით.
„ვფიქრობ, სტრატეგია გულისხმობს ზეწოლის თანდათანობით გაზრდას იმ დონემდე, რომ კუბის მთავრობა დათმობაზე წავა და მოლაპარაკების მაგიდასთან დანებდება“, – განაცხადა უილიამ ლეოგრანდმა, ლათინური ამერიკის პოლიტიკის ექსპერტმა ამერიკის უნივერსიტეტში.
აშშ-მ ქვეყანას სანქციები დაუწესა და კუბისთვის ნავთობის ბლოკადა დააწესა, რამაც ელექტროენერგიის გათიშვა და საკვების დეფიციტი გამოიწვია.
20 მაისს, აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ კუბელი ხალხის მიმართ ქვეყნის დამოუკიდებლობის დღისადმი მიძღვნილი ესპანურენოვანი მიმართვა გაავრცელა.
„პრეზიდენტი ტრამპი აშშ-სა და ახალ კუბას შორის ახალ გზას გვთავაზობს“, – განაცხადა რუბიომ.
მან კუნძულის მოქალაქეებს უთხრა, რომ ქვეყანაში ელექტროენერგიის გათიშვისა და საკვების დეფიციტის გამო, ძირითადად, კუბის სამხედრო მმართველობის ქვეშ მყოფი კონგლომერატი, რომელიც ცნობილია როგორც GAESA, არის პასუხისმგებელი.
GAESA ფლობს ან მართავს კუბის ეკონომიკის მომგებიანი წილების უმეტესობას, პორტებიდან დაწყებული, ბენზინგასამართი სადგურებითა და ხუთვარსკვლავიანი სასტუმროებით დამთავრებული.
რუბიოს მიმართვის საპასუხოდ, დიას-კანელმა აშშ ტყუილის თქმასა და კუბელი ხალხის წინააღმდეგ კოლექტიური სასჯელის დაწესებაში დაადანაშაულა.
დიას-კანელმა ასევე თქვა, რომ კასტროსთვის წაყენებული ბრალდება გამოიყენება „კუბის წინააღმდეგ სამხედრო აგრესიის სისულელის გასამართლებლად“ და აშშ თვითმფრინავის ჩამოგდებასთან დაკავშირებული ფაქტების დამახინჯებაში დაადანაშაულა.
მან აღნიშნა, რომ კუბა მოქმედებდა „ლეგიტიმური თავდაცვის მიზნით თავისი იურისდიქციის წყლებში“.
ჟურნალისტების კითხვაზე, თუ რამდენად სავარაუდო იყო კასტროსთვის ბრალდების წაყენების მიზნით აშშ-ში ჩაყვანის პერსპექტივები, ბლანშმა უპასუხა, რომ მისი დაპატიმრების ორდერი გაცემულია.
მან არ დაადასტურა, შეეცდება თუ არა აშშ კასტროს დაკავებას, თუმცა აღნიშნა: „ჩვენ ველით, რომ ის აქ გამოჩნდება, საკუთარი ნებით თუ სხვა გზით“.
ამერიკული უნივერსიტეტის წარმომადგენელმა ლეო გრანდემ განაცხადა, რომ მისი აზრით, აშშ მზადაა კუბის ყოფილი ლიდერი შეიპყროს, „თუ კუბელები მოლაპარაკების მაგიდასთან არ დანებდებიან“.
იანვარში აშშ-მ ვენესუელის ყოფილი პრეზიდენტის, ნიკოლას მადუროს დასაკავებლად და აშშ-ში გადასაყვანად სამხედრო ოპერაცია ჩაატარა, მას შემდეგ, რაც იუსტიციის დეპარტამენტმა მას ბრალი წაუყენა.
ამან შეცვალა ვენესუელასა და ვაშინგტონს შორის ურთიერთობა, რასაც ლეო გრანდეს აზრით, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ იგივე ეფექტი ჰქონდეს კუბასთან მიმართებაში, რადგან კასტრო თითქმის ათი წლის წინ გავიდა პენსიაზე.
თითქმის 95 წლის კასტრო (იგი 3 ივნისს ხდება 95 წლის), კუბის გარდაცვლილი ლიდერის, ფიდელ კასტროს ძმა, გავლენიან ფიგურად რჩება და კუნძულზე მას „კუბის რევოლუციის გადარჩენილ ლიდერად“ აღიარებენ.
მან უარი თქვა აქტიურ სამთავრობო და პარტიულ თანამდებობებზე, თუმცა 2008-2018 წლებში, პრეზიდენტობის დროს, მან და აშშ-ის ყოფილმა პრეზიდენტმა ბარაქ ობამამ ვაშინგტონ-ჰავანას ურთიერთობები ხანმოკლე დათბობის გზაზე დააყენეს.
ბლანშმა განაცხადა, რომ ის „არ შეადარებდა“ კასტროსა და მადუროს საქმეებს.
პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს წაყენებული ბრალდების პოლიტიკური ასპექტის შესახებ ჰკითხეს.
„ამ ადამიანების უმეტესობა დაკავშირებულია ჩემთან იმ გაგებით, რომ კუბელ-ამერიკელებთან შესანიშნავი ურთიერთობა მქონდა“, – თქვა ტრამპმა. „ჰუმანიტარული თვალსაზრისით, ჩვენ აქ დასახმარებლად ვართ“.
მიუხედავად იმისა, რომ კასტროს ექსტრადირება ან საქმეზე გამოცხადება არ არის მოსალოდნელი, როგორც ჩანს, ყველა ვარიანტი განიხილება, ამბობს ადვოკატი ლინდსი ლაზოპულოს ფრიდმანი, რომელიც მაიამიში აშშ-ის პროკურატურის ოფისში პროკურორად მუშაობდა.
„თუ ის საქმეზე გამოცხადდებოდა, მას იგივე კანონიერი უფლებები მიენიჭებოდა, რაც ნებისმიერ სხვა ბრალდებულს“, – თქვა ფრიდმანმა და დასძინა, რომ საბოლოოდ ეს ნაფიც მსაჯულთა მიერ სასამართლო პროცესს მოიცავდა.
„არავინ ელის, რომ საქმე ამ ტიპურ გზას გაჰყვება… თუმცა ბრალდება დამაჯერებელია და მნიშვნელოვანი მტკიცებულებებით არის გამყარებული“, – განუცხადა მან BBC-ის.
კუბა, სავარაუდოდ, ბრძოლის გარეშე დანებებას არ აპირებს
მაიამის ცენტრი, სადაც აშშ-ის ოფიციალურმა პირებმა რაულ კასტროს ბრალდება გამოაცხადეს, სავსე იყო კუბელი ამერიკელებით, ძირითადად კუბელი ემიგრანტების ორგანიზაციების წარმომადგენლებით, რომლებიც ათწლეულების განმავლობაში ხელმძღვანელობდნენ კუბის მთავრობის წინააღმდეგობას შეერთებული შტატების შიგნიდან.
1996 წელს დაღუპული ოთხი ადამიანის ფოტოებით გარშემორტყმულმა მაიამიში გამართულ ღონისძიებაზე დამსწრე ბევრმა ადამიანმა აღნიშნა, რომ ამ ამბით აღფრთოვანებული არიან.
„დროულია. ამ სისხლისმსმელი რეჟიმის მოსვლიდან 67 წელი გავიდა. რაულ კასტრომ არა მხოლოდ ოთხი ადამიანი მოკლა. მრავალი წლის განმავლობაში მან უამრავი ადამიანი მოკლა“, – თქვა ფიტერემ.
მან თქვა, რომ სამართლიანობის აღსადგენად არასდროს არის გვიან ნაბიჯების გადადგმა და რომ მადლიერია ტრამპის ადმინისტრაციის ამ გადაწყვეტილების გამო.
კიდევ ერთმა დამსწრემ, მერსედეს პუიდ-სოტომ, იგივე განწყობა გამოხატა.
„ძალიან ბედნიერად ვგრძნობ თავს. სამართალი აღსრულდა“, – თქვა მან.
ბლანშის განცხადების შემდეგ კვლავ პასუხგაუცემელია კითხვა – „გამოიყენებს თუ არა ტრამპის ადმინისტრაცია ამ ბრალდებას ისევე, როგორც გამოიყენა მადუროს წინააღმდეგ ბრალდება, სამართალდამცავი ორგანოების ქმედებების საფარქვეშ სამხედრო ოპერაციის განხორციელების გასამართლებლად“, – განაცხადა როქსანა ვიჯილმა, საგარეო ურთიერთობათა საბჭოს საერთაშორისო ურთიერთობების მკვლევარმა.
„ნაკლებად სავარაუდოა, რომ კუბის რეჟიმი შეერთებულ შტატებს ბრძოლის გარეშე დანებდეს“, – აღნიშნა ვიჯილმა. „და ნებისმიერი ნაბიჯი, რომელიც კუბის რეჟიმთან თანამშრომლობას მოიცავს, შეერთებულ შტატებში კუბელი დიასპორისთვის ძალიან რთული მისაღები იქნება“.
აშშ-ისა და კუბის წარმომადგენლებმა, მათ შორის რაულ კასტროს შვილიშვილმა, რაულ გილერმო როდრიგეს კასტრომ, ბოლო თვეების განმავლობაში „საუბრები“ გამართეს, თუმცა ყოფილი პრეზიდენტის წინააღმდეგ აშშ-ის მიერ წაყენებული ბრალდებები, სავარაუდოდ, ამ კონტაქტებს არ განავითარებს.
პირიქით, კუბურმა მხარემ აშშ-ის ზეწოლის წინააღმდეგ თავისი „არ დანებება, არანაირი დათმობა“ პოზიციის კიდევ უფრო გამყარების ნიშნები აჩვენა, კუბის სახელმწიფო მედიასაშუალებებმა კი გააკრიტიკეს ის, რასაც ისინი „ცრუ ბრალდებებს“ უწოდებდნენ.
მომზადებულია GUARDIANGE-ის მიერ