აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი აცხადებს, რომ ირანის ომი „საკმაოდ სწრაფად“ დასრულდება, თუმცა ასევე აღნიშნავს, რომ აშშ-ს „საკმარისი გამარჯვება არ მოუპოვებია“ და „საბოლოო გამარჯვებისკენ“ ისწრაფვის.
მანამდე მან განაცხადა, რომ ირანის წინააღმდეგ აშშ-ის ოპერაციები შესაძლოა მალე დასრულდეს და თქვა: „ვფიქრობ, ომი თითქმის დასრულებულია“.
პრეზიდენტის განცხადებების შემდეგ, 10 მარტს აზიაში ვაჭრობის დასაწყისში ნავთობის გლობალური ფასები დაეცა – 9 მარტს ფასი ბარელზე 115 დოლარამდე გაიზარდა.
ირანი ჰორმუზის სრუტეში ნავთობის გადამზიდი ტანკერების განადგურებით დაიმუქრა, რის გამოც ტრამპმა თეირანი „სიკვდილით, ცეცხლითა და მრისხანებით“ გააფრთხილა, თუ ამას გააკეთებდა.
„თუ ირანი რამეს გააკეთებს, რაც ჰორმუზის სრუტეში ნავთობის ნაკადს შეაჩერებს, ამერიკის შეერთებული შტატები მათ ოცჯერ უფრო ძლიერ დარტყმას მიაყენებს, ვიდრე აქამდე მიუღიათ“, – განაცხადა ტრამპმა ონლაინ განცხადებაში.
მსოფლიო ნავთობის დაახლოებით 20% ჰორმუზის სრუტეზე გადის და ომმა მნიშვნელოვნად შეამცირა საზღვაო მოძრაობა და გლობალურად ნავთობის ფასები მკვეთრად გაზარდა.
„გარდა ამისა, ჩვენ გავანადგურებთ ადვილად განადგურებად სამიზნეებს, რაც პრაქტიკულად შეუძლებელს გახდის ირანის, როგორც ერის, ხელახლა აღდგენას — მათზე სიკვდილი, ცეცხლი და მძვინვარება იმეფებს — მაგრამ იმედი მაქვს და ვლოცულობ, რომ ეს არ მოხდება!“ – განაცხადა ტრამპმა.
ნავთობის ფასები დაეცა მას შემდეგ, რაც ტრამპმა ომის მალე დასრულება დაანონსა
ტრამპის განცხადების შემდეგ, 10 მარტს, დილით აზიის საფონდო ბირჟებზე ნავთობის გლობალური ფასები დაეცა.
ბრენტის მარკის ნავთობის ფასი დაახლოებით 8.5%-ით დაეცა და ბარელზე 92.50 აშშ დოლარი (68.85 ფუნტი სტერლინგი) შეადგინა. აშშ-ში ვაჭრობაზეც ნავთობის ფასი დაახლოებით 9%-ით დაეცა და ბარელზე 88.60 აშშ დოლარს მიაღწია.
თუმცა ფასები კვლავ დაახლოებით 30%-ით მაღალია, ვიდრე კონფლიქტის დასაწყისში იყო.
ეს ვარდნა მოჰყვა აშშ-ის პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის ორშაბათის განცხადებას, რომ ომი „ძალიან მალე“ დასრულდება.
როგორც ჩანს, აზიის ბაზრებს ნავთობის ფასების ვარდნამ ადრეული ვაჭრობისას სტიმული მისცა. იაპონიის Nikkei 225 ინდექსი 2.8%-ით გაიზარდა, ხოლო სამხრეთ კორეის Kospi ბირჟა 5%-ზე მეტით გაიზარდა.
აზიის ინდექსებს ნავთობის ფასების ზრდამ მძიმე დარტყმა მიაყენა, რადგან რეგიონის ბევრი ქვეყანა სპარსეთის ყურის ქვეყნების დიდი მომხმარებელია.
თურქეთი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები, ქუვეითი და კატარი აცხადებენ, რომ მათ ირანული რაკეტები ჩამოაგდეს, ხოლო ისრაელი აცხადებს, რომ მან მეტი თავდასხმა დააფიქსირა.
დიდი ბრიტანეთის თავდაცვის მდივნის, ჯონ ჰილის თქმით, გასულ კვირას კვიპროსში ბრიტანულ ბაზაზე დრონით განხორციელებული თავდასხმა ლიბანიდან ან ერაყიდან მოხდა.
რა თქვა ტრამპმა დღეს ირანის შესახებ
დაბლა მოცემულია ტრამპის დღევანდელი განცხადებების ქრონოლოგია:
- მან CBS News-ს განუცხადა: „ვფიქრობ, ომი თითქმის დასრულებულია“ და თქვა, რომ აშშ „გრაფიკს ძალიან უსწრებს“.
- NBC-სთან საუბრისას მან ირანული ნავთობის შეძენის პერსპექტივა ღიად დატოვა და თქვა, რომ „რა თქმა უნდა, ხალხი ამაზე საუბრობდა“.
- „ნიუ-იორკ პოსტთან“ ინტერვიუში მან განაცხადა, რომ ადმინისტრაცია „ახლოს არ არის“ იმის გადაწყვეტასთან, გასცეს თუ არა აშშ-ის ჯარების ირანში გაგზავნა.
- რესპუბლიკელი კანონმდებლებისთვის მიმართვისას ტრამპმა განაცხადა, რომ აშშ ირანში „მოკლევადიან“ სამხედრო ოპერაციაში იყო ჩათრეული, რათა „ძალიან ბოროტი ადამიანები მოეშორებინათ“.
- მან განაგრძო: „ჩვენ უკვე ბევრი რამ მოვიგეთ, მაგრამ საკმარისად არ მოგვიგია“.
- ტრამპმა „ნიუ-იორკ პოსტს“ განუცხადა, რომ ის „უკმაყოფილოა“ ირანის ახალი უზენაესი ლიდერით, მოჯტაბა ხამენეით, თუმცა მოგვიანებით გამართულ პრესკონფერენციაზე არ დააკონკრეტა, თუ ვის სურს მისი ადგილის დაკავება ან როგორ მიიღწევა ეს.
- პრესკონფერენციაზე ტრამპმა კიდევ ერთხელ გაიმეორა, რომ ირანში ოპერაცია „უზარმაზარი წარმატება“ იყო, თუმცა დასძინა, რომ მას სურს უზრუნველყოს, რომ ირანმა „ძალიან დიდი ხნის განმავლობაში“ ვერ შეძლოს ბირთვული იარაღის შექმნა – ეს გაცილებით დიდი ამოცანაა.
- ტრამპმა ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ აშშ-ს ირანში კვლავ აქვს სამიზნეები, თუმცა მათი განადგურება „ერთ დღეში“ შეიძლება.
- მიუხედავად ამისა, ის ამბობს, რომ ომი „ძალიან მალე“ დასრულდება.
ირანის საფეხბურთო ნაკრების წევრებმა ავსტრალიაში ჰუმანიტარული ვიზები მიიღეს
ავსტრალიაში, ირანის ქალთა საფეხბურთო ნაკრების ხუთ წევრს, აზიის თასიდან გამოთიშვის შემდეგ, ჰუმანიტარული ვიზები მიენიჭა.
ქალები სახლში უნდა დაბრუნებულიყვნენ, თუმცა გულშემატკივრებმა მათი უსაფრთხოების შესახებ შიში გამოთქვეს მას შემდეგ, რაც გუნდმა გასულ კვირას სამხრეთ კორეასთან მატჩის წინ ეროვნული ჰიმნის შესრულებაზე უარი თქვა.
ამან ირანში კრიტიკა გამოიწვია, ერთმა კონსერვატორმა კომენტატორმა გუნდი „ომის დროს მოღალატეებად“ დაადანაშაულა და მკაცრი სასჯელის დაწესებას მოითხოვა.
იმიგრაციის მინისტრმა ტონი ბურკმა განაცხადა, რომ ქალები ავსტრალიის პოლიციამ „უსაფრთხო ადგილას გადაიყვანა“. მისი თქმით, რაზმის სხვა წევრებს უთხრეს, რომ მათ ქვეყანაში დარჩენა შეუძლიათ.
„მათ სურთ, ნათლად განაცხადონ, რომ ისინი პოლიტიკური აქტივისტები არ არიან. ისინი სპორტსმენები არიან, რომლებსაც უსაფრთხოება სურთ“, – თქვა მან და დასძინა, რომ მოლაპარაკებები რამდენიმე დღის განმავლობაში მიმდინარეობდა.